Sennik: Zakłócenia faz marzeń sennych
- sennik - Fazy snu, marzeń sennych
- opisz swój sen
Znacznemu zakłóceniu może ulec zarówno sen głęboki, jak i faza marzeń
sennych. Często oba przypadki występują razem, bo jeśli cierpimy na ogólne
zaburzenia snu, to odbijają się one rzecz jasna również na jakości marzeń
sennych.

Do najważniejszych czynników zakłócających fazę marzeń sennych należy
alkohol. Wiele osób wypija go przed położeniem się do łóżka, gdyż bez środka
wspomagającego nie potrafią już zasnąć. Tymczasem o alkoholu wiadomo z całą
pewnością, że nawet w niewielkich ilościach działa on zakłócaj ąco na marzenia
senne, a w większych dawkach wręcz je uniemożliwia. Po jego spożyciu człowiek
rzeczywiście „śpi jak zabity”, gdyż alkohol, będący substancją toksyczną,
blokuje czynności mózgowe odpowiedzialne za wytwarzanie marzeń sennych.
Zakłócenie fazy REM jest jedną z przyczyn kaca, odczuwalnego nazajutrz rano po
obfitym spożyciu trunków.

Powstawanie marzeń sennych może być również utrudnione przez niektóre
powszechnie stosowane środki nasenne i uspokajające, na przykład barbiturany.
Ich odurzające działanie ogranicza aktywność mózgu, wskutek czego powstaje mniej
marzeń sennych lub nie powstają one w ogóle. Jeśli już naprawdę musimy wziąć coś
na sen, to najlepszy będzie preparat ziołowy, na przykład na bazie waleriany i
chmielu, takie środki bowiem nie zakłócają fazy marzeń sennych. W krytycznych
przypadkach dopuszczalne są – na zalecenie lekarza – niektóre środki
psychotropowe (uspokajające), które również nie wpływają ujemnie na sen z
marzeniami sennymi. Mogą one jednak uzależniać, więc nie należy ich zażywać
dłużej niż przez kilka dni.

Coraz częściej obserwuje się dziś zjawisko, które francuski
psychiatra, prof. Jules Dorpier, nazwał negatywnym niepokojem sennym. Dotyka ono
częściej kobiet, nawet już około trzydziestego roku życia. Charakterystyczny
objaw to skłonność do marzeń sennych zawierających negatywną treść, na przykład
o katastrofach lub wojnach. Zdaniem francuskich uczonych, przyczyną tej
dolegliwości jest fakt, że współczesne środki masowego przekazu podsuwają nam
wciąż do oglądania zamieszki i wojny, przez co emocjonalnie angażujemy się w te
wydarzenia i doznajemy symbolicznego stresu, który rozdrażnia nerwy. Następnie
we śnie usiłujemy odtworzyć ujrzane treści i zneutralizować je. To nam się
wszakże nie udaje, gdyż wkrótce obciążenie się powtarza. Zaburzenia marzeń sennych i snu głębokiego związane z negatywnym niepokojem sennym mogą być tak silne, że spowodują przebudzenie.

Od pewnego momentu ładunek negatywnych treści staje się tak duży, że
sny nie zapewniają już psychicznej regeneracji. Rano człowiek budzi się
niewyspany, zmęczony, rozdrażniony i przygnębiony, ma kłopoty z koncentracją i
wykazuje skłonność do negatywnych myśli – nawet jeśli przespał nieprzerwanie
całą noc. Stopniowo negatywny niepokój senny może nawet pogłębiać istniejące
choroby, szczególnie zaburzenia na tle nerwowym, choroby serca i układu krążenia
oraz przewodu pokarmowego, reumatyzm, a także zaburzenia wzroku i słuchu. Po
skutkach opisywanego zjawiska widać szczególnie dobitnie, jak ważne są marzenia
senne dla zdrowia fizycznego i psychiczno-umysłowego.

Zakłócenia tej fazy snu wynikające z innych przyczyn również miewają
poważne konsekwencje, zwłaszcza gdy trwają dłużej. Gdy kłopoty tego rodzaju
trwają jedną noc (na przykład po wypiciu zbyt dużej ilości alkoholu), to
nazajutrz czujemy się zwykle niewyspani, zmęczeni, rozdrażnieni i niezdolni do
sprawnego działania. Dochodzi do tego przejściowe depresyjne pogorszenie
nastroju, gdyż marzenia senne nie mogły wywrzeć zbawiennego wpływu na naszą
psychikę. Niemiłe objawy znikają, gdy kolejną noc prześpimy bez zakłóceń i z
marzeniami sennymi.

Natomiast długotrwałe zakłócenia marzeń sennych prowadzą już do
poważnych zaburzeń, głównie w sferze psychiki. Badacze snów przeprowadzili na
ludziach eksperymenty, w których budzono badanych za każdym razem, gdy przyrządy
pomiarowe zasygnalizowały rozpoczęcie fazy REM. Okazało się, że już po dwóch
nocach badani wykazywali rozdrażnienie dochodzące do jawnej agresji oraz
niekiedy silne stany lękowe. Dalsze zakłócanie fazy REM powoduje, że marzenia
senne wdzierają się do świadomości w ciągu dnia (sny na jawie) i następują
krótkotrwałe zaniki świadomości, które w pewnych warunkach kończą się ciężkimi
wypadkami. Mogą nawet występować halucynacje z utratą poczucia rzeczywistości, a
także stany urojeniowe, takie jak u chorych umysłowo (psychozy). Również te
wyniki pokazują, jak ważne jest niezakłócone przeżywanie marzeń sennych dla
zachowania zdrowia i sprawności psychiczno-umysłowej.




Sennik.